Tại sao huyết áp cao ở người già nguy hiểm hơn?
Nhiều người nghĩ 'huyết áp cao chỉ là chuyện bình thường khi già', nhưng thực tế huyết áp cao ở người cao tuổi khác xa so với người trẻ. Cứ 10 người trên 65 tuổi thì có hơn 6 người bị cao huyết áp, và tỷ lệ biến chứng gấp đôi người trẻ. Ông nội tôi từng bị đột quỵ ở tuổi 80 vì không điều trị tăng huyết áp. Huyết áp của ông lên tới 180/100mmHg, nhưng ông nhất quyết không uống thuốc, đổ lỗi tại già. Giờ ông liệt nửa người và vẫn đang tập phục hồi. Những câu chuyện như thế này cho thấy huyết áp cao ở người già nghiêm trọng thế nào.
Đặc điểm chính: Tăng áp lực mạch và hạ huyết áp tư thế
Đặc điểm lớn nhất của tăng huyết áp ở người già là chỉ số huyết áp tâm thu tăng, trong khi tâm trương bình thường hoặc giảm, làm rộng áp lực mạch (tâm thu trừ tâm trương). Điều này xảy ra vì mạch máu cứng dần theo tuổi. Áp lực mạch trên 60mmHg làm tăng gấp đôi nguy cơ bệnh tim. Ngoài ra, người già dễ bị hạ huyết áp tư thế – huyết áp giảm đột ngột khi thay đổi tư thế. Mẹ bạn tôi sáng dậy đứng lên thấy chóng mặt, ngã gãy hông, phải nhập viện 3 tháng. Vì vậy, người già phải ngồi trên giường 5 phút trước khi đứng dậy từ từ.
Quản lý: Thay đổi lối sống và dùng thuốc
Chìa khóa quản lý huyết áp cao ở người già là kết hợp thay đổi lối sống và dùng thuốc. Đầu tiên, giảm muối dưới 5g mỗi ngày, ăn nhiều rau quả giàu kali. Thứ hai, tập thể dục đều đặn rất quan trọng – tập aerobic cường độ thấp (30 phút/ngày, 5 ngày/tuần) có thể hạ huyết áp trung bình 5-10mmHg. Thứ ba, luôn uống thuốc theo chỉ định bác sĩ; không tự ý điều chỉnh hay ngưng thuốc. Thuốc lợi tiểu và chẹn kênh canxi thường dùng cho người già, nhưng coi chừng tác dụng phụ như hạ huyết áp hay rối loạn điện giải. Một bà quen ngưng thuốc vì thấy huyết áp bình thường, nhưng chỉ sau hai tuần huyết áp lại tăng vọt lên 180mmHg, phải nhập viện cấp cứu. Bạn cần chấp nhận rằng việc dùng thuốc là suốt đời.
Kết luận: Điều trị tích cực huyết áp cao ở người già
Huyết áp cao ở người già không chỉ là tăng huyết áp đơn thuần – nó có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho tim, não và thận. Nếu không điều trị, có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy thận và nhiều biến chứng khác. Vì vậy, hãy kiểm tra huyết áp thường xuyên, tham khảo ý kiến bác sĩ và xây dựng kế hoạch điều trị cá nhân. Đừng từ bỏ chỉ vì bạn già – quản lý chủ động có thể giúp bạn tận hưởng tuổi già khỏe mạnh.
